Nowy most w Głuchołazach otwarty. Odbudowa po powodzi za 11 miliardów złotych

Symboliczny most, który łączy nie tylko brzegi

W poniedziałek w Głuchołazach uroczyście oddano do użytku nowy most na rzece Biała Głuchołaska. To nie tylko zwykła przeprawa – to symbol skutecznej odbudowy po katastrofalnej powodzi, która we wrześniu 2024 r. sparaliżowała południowe województwa Polski. Konstrukcja zastąpiła tzw. „most Andrzeja”, który runął pod naporem żywiołu, odcinając od siebie dwie części miasta i blokując drogę krajową nr 40 – kluczową trasę łączącą Polskę z Czechami.

Premier Donald Tusk, który uczestniczył w otwarciu, podkreślił, że właśnie w Głuchołazach widać było bezsilność lokalnych służb wobec siły natury. „Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście” – powiedział szef rządu. Nowa przeprawa została zaprojektowana z myślą o przyszłych powodziach – jest wyższa o blisko metr od poprzedniczki, a jej masywne przyczółki opierają się poza wałami koryta rzeki, co ma zapobiec powtórce dramatu.

Rekordowy budżet pomocowy – 11 miliardów złotych na odbudowę

Skala rządowego wsparcia dla poszkodowanych regionów jest bezprecedensowa. Łącznie na walkę ze skutkami powodzi przeznaczono 11 mld zł – najwięcej w historii polskiej pomocy klęskowej. Z tej puli aż 365 mln zł trafiło wyłącznie do Głuchołaz, obejmując nie tylko budowę mostu, ale także odbudowę szkoły, żłobka, pływalni miejskiej i innych obiektów użyteczności publicznej.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński podczas uroczystości zaznaczył, że most tymczasowy – postawiony błyskawicznie przez wojsko i Rządową Agencję Rezerw Materiałowych – był tylko pierwszym etapem.

„Most, który dziś otwieramy jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę”

Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak dodał, że nowa przeprawa to nie tylko kwestia bezpieczeństwa, ale też impuls dla lokalnej gospodarki.

„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne. Usprawni nie tylko codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami, ale także zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców oraz stworzy lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego całego regionu”

Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury

Co to oznacza dla mieszkańców Tych i aglomeracji śląskiej?

Choć Tychy nie zostały bezpośrednio dotknięte powodzią z września 2024 r., doświadczenia Głuchołaz są dla naszego regionu cenną lekcją. W Tychach głównym ciekiem wodnym jest rzeka Gostynia, która podczas gwałtownych opadów może stwarzać zagrożenie dla osiedli położonych w dolinie. Władze miasta już w 2023 r. zakończyły modernizację wałów przeciwpowodziowych na odcinku ponad 2 km, ale – jak pokazała wrześniowa katastrofa – sama infrastruktura nie wystarczy bez sprawnego systemu wczesnego ostrzegania i szybkiej pomocy państwa.

Dla mieszkańców Tych praktyczne znaczenie ma też fakt, że most w Głuchołazach przywraca pełną drożność drogi krajowej nr 40, która jest ważnym szlakiem tranzytowym dla transportu towarowego z kierunku Górnego Śląska w stronę Czech. Każde zamknięcie tej trasy oznaczało objazdy wydłużające czas przejazdu nawet o godzinę, co bezpośrednio odbijało się na kosztach logistyki i cenach towarów w sklepach. Nowa, bezpieczniejsza przeprawa zmniejsza ryzyko podobnych utrudnień w przyszłości.

Minister Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak zwrócił uwagę na znaczenie inwestycji dla przyciągnięcia turystów i inwestorów.

„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa”

Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych

Nie tylko most – plany odbudowy na kolejne lata

Otwarcie mostu to nie koniec prac w Głuchołazach. W planach jest remont mostu Świętego Wojciecha oraz zagospodarowanie terenów rekreacyjnych i kompleksu sportowego – łącznie za kwotę blisko 50 mln zł. Rządowe wsparcie popłynęło także do innych miejscowości: Lądka Zdroju, Stronia Śląskiego czy Barda. Ponad 6 mld zł z całej puli 11 mld zł pochodzi z Funduszy Europejskich – to pokazuje, jak duże znaczenie ma dobra współpraca z Brukselą w sytuacjach kryzysowych.

Premier Tusk, odnosząc się do skali pomocy, przypomniał, że państwo uruchomiło prawie 30 różnych instrumentów – od dotacji infrastrukturalnych po zasiłki bezpośrednie. Do tej pory wsparcie trafiło do 62 tysięcy rodzin, a kwota samych zasiłków przekroczyła 1 miliard złotych.

„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Dla mieszkańców Tych i całego województwa śląskiego to sygnał, że w razie podobnej katastrofy państwo może zadziałać szybko i skutecznie. Lokalne samorządy, wyciągając wnioski z doświadczeń Głuchołaz, powinny już dziś aktualizować plany zarządzania kryzysowego i wzmacniać systemy ostrzegania. W końcu – jak pokazała powódź 2024 r. – woda nie pyta o granice administracyjne, a bezpieczeństwo mieszkańców zależy od przygotowania na każdym szczeblu.

• Całkowity budżet pomocy powodziowej: 11 mld zł (największy w historii)
• Środki dla Głuchołaz: 365 mln zł (w tym most, szkoła, żłobek, pływalnia)
• Koszt budowy nowego mostu: 65 mln zł
• Most posadowiony o prawie metr wyżej niż poprzednia konstrukcja
• Liczba rodzin, które otrzymały zasiłki: 62 tys. (ponad 1 mld zł)
• Środki z Funduszy Europejskich: 6 mld zł
• Planowane inwestycje w Głuchołazach (remont mostu, tereny rekreacyjne): 50 mln zł